۲۳ آبان سال ۹۷
‏‫کاربر گرامی به پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر خوش آمدید

مقالاتدیدگاه | تعداد بازید : 436 مشاهده شده | تاریخ انتشار : ۱۷ آبان ۱۳۹۱

امام على علیه السلام در نگاه اهل سنت

 در این‏جا، چند آیه از آیات قرآن و دیدگاه‏هاى اهل سنت را درباره‏ى شان نزول هر یک از باب نمونه بیان مى‏کنیم:

الف – آیة ۲۰۷ از سورة ۲ (بقره) «ومن الناس من یشرى نفسه ابتغاء مرضات الله والله رؤوف بالعباد» ; از مردم، کسى است که جان خود را در برابر خشنودى خداوند مى‏فروشند و خداوند نسبت‏به بنده‏گان مهربان است.

 

 

عنوان مقاله : امام على علیه السلام در نگاه اهل سنت

نویسنده : احمد لقمانى

منبع : مجله مبلغان شماره ۱

 

 در این‏جا، چند آیه از آیات قرآن و دیدگاه‏هاى اهل سنت را درباره‏ى شان نزول هر یک از باب نمونه بیان مى‏کنیم:

الف – آیة ۲۰۷ از سورة ۲ (بقره) «ومن الناس من یشرى نفسه ابتغاء مرضات الله والله رؤوف بالعباد» ; از مردم، کسى است که جان خود را در برابر خشنودى خداوند مى‏فروشند و خداوند نسبت‏به بنده‏گان مهربان است.

تفسیر آیة در کلام اهل سنت

مفسر معروف اهل سنت، ثعلبى مى‏گوید: هنگامى که پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله تصمیم بر هجرت از مکه به مدینه گرفت، براى تحویل امانت‏هاى مردم و پرداخت پول‏هاى آنان، على علیه السلام را به جاى خود قرار داد و شبانه به سوى «غار ثور» حرکت کرد. و فرمان داد على علیه السلام در بستر او خوابیده و پارچه‏ى سبز رنگى (برد خضرمى) که مخصوص خود پیامبر صلى الله علیه و آله بود، روى خویش بکشد. مشرکان، در همان شب، اطراف خانه‏ى پیامبر صلى الله علیه و آله را محاصره کردند. در این هنگام ایزد، به «جبرئیل‏» و «میکائیل‏» وحى فرستاد: «من، بین شما برادرى ایجاد کردم و عمر یکى از شما را طولانى‏تر کردم، کدام یک از شما حاضر است ایثار به نفس کند و زندگى دیگرى را بر خود ترجیح دهد؟» . هیچ کس حاضر نشد. به آنان وحى کرد: «اکنون على علیه السلام در بستر خوابیده است و آماده‏ى فداى جان خود خواهد بود به زمین روید و حافظ و نگاهبان او باشید» . هنگامى که جبرئیل بالاى سر و میکائیل پایین پاى على نشسته بودند، جبرئیل مى‏گفت: «به به! آفرین بر تو اى على! ایزد، به واسطه‏ى تو، بر فرشته‏گان افتخار مى‏کند.» . ناگاه آیه‏ى «ومن الناس من یشرى نفسه ابتغاء مرضات الله والله رؤوف بالعباد» نازل شد. و در آن، صفات على علیه السلام بیان گردید (۱) .

ابن ابى الحدید معتزلى که از اهل سنت است – درباره‏ى تفسیر این آیه معتقد است که حماسه‏ى على علیه السلام در لیلة المبیت – شب خوابیدن به جاى رسول الله صلى الله علیه و آله – مورد تایید همه است جز کسانى که مسلمان نیستند و افراد سبک مغز…، آن را انکار نمى‏کنند (۲) .

ب – آیه ۳ از سوره‏ى ۹ (توبه) «واذان من الله ورسوله الى الناس یوم الحج الاکبر ان الله برى‏ء من المشرکین ورسوله فان تبتم فهو خیر لکم وان تولیتم فاعلموا انکم غیر معجزى الله وبشر الذین کفروا بعذاب الیم‏» . و این اعلامى است از ناحیه‏ى ایزد و پیامبرش به [عموم] مردم در روز حج اکبر [روز عید قربان] که ایزد و پیامبر او، از مشرکان بیزارند. اگر توبه کنید، به نفع شما است و اگر سر پیچى کنید، بدانید شما نمى‏توانید خدا را ناتوان سازید [و از قلمرو قدرت‏اش خارج شوید ] و کافران را به مجازات دردناک مژده ده.

تفسیر آیه در کلام اهل سنت

احمد حنبل – پیشواى معروف اهل سنت – از ابن عباس نقل مى‏کند که پیامبر فلان شخص (خلیفه‏ى نخست) را فرستاد و سوره‏ى، توبه را به او داد – تا به مردم، هنگام حج ابلاغ کند – سپس على علیه السلام را به دنبال او فرستاد – ، آن را از وى بگیرد و فرمود: «ابلاغ این سوره، تنها، به وسیله‏ى کسى باید باشد که او از من است و من از اویم‏» (۳) .

ج – آیه ۲۹- ۳۰ از سوره‏ى ۸۳ (مطففین) «ان الذین اجرموا کانوا من الذین امنوا یضحکون واذا مروا بهم یتغامزون‏» . تا بدکاران [در دنیا] پیوسته به مؤمنان مى‏خندیدند و هنگامى که از کنار آن‏ها مى‏گذشتند، با اشاره‏ى چشم و ابرو، به تحقیر و عیب جویى آنان بر مى‏خواستند.

تفسیر آیه در کلام اهل سنت

برخى از مفسران اهل سنت، در تفسیر این آیه، این‏گونه نوشته‏اند: روزى على علیه السلام و جمعى از مؤمنان، از کنار جمعى از کفار مکه گذشته، آن‏ها به حضرت و مؤمنان خندیدند و آنان را استهزا کردند. این آیات [به دفاع و جانب دارى امام و مؤمنان] نازل شد و سرنوشت مسخره کنندگان، را در قیامت روشن ساخت (۴) .

د – آیه ۶۱ از سوره ۳ (آل عمران) «فمن حاجک فیه من بعد ما جاءک من العلم فقل تعالوا ندع ابناءنا وابناءکم ونساءنا ونساءکم وانفسنا وانفسکم ثم نبتهل فنجعل لعنت الله على الکاذبین‏» . هر گاه بعد از علم و دانش که [در باره‏ى مسیح] به تو رسیده [باز ] کسانى ستیز با تو برخیزند، به آن‏ها بگو: «بیایید فرزندان‏مان و فرزندان‏تان و زنان‏مان و زنان‏تان و خودمان و خودتان را بخوانیم آن‏گاه مباهله مى‏کنیم و نفرین ایزد را بر دروغ گویان قرار دهیم.

مباهله، به معناى «رها کردن و قید و بند را از چیزى برداشتن‏» است; یعنى، بنده را به حال خود گذاشتن و عاقبت کار او را به دست ایزد سپردن.

تفسیر آیه در کلام اهل سنت

انبوه بى‏شمارى از مفسران اهل سنت «ابناءنا» در آیه را اشاره به حسن و حسین علیهما السلام و «نساءنا» را فاطمه و «انفسنا» را اشاره به على علیه السلام دانسته‏اند. که نشان از چشم‏گیرى مقام على علیه السلام در عرصه‏ى اثر بخشیدن به نفرین بر دشمنان و آشکار شدن حق، و در کنار رسول الله بودن و حتى همانند جان او گردیدن، دارد (۵) .

ه – آیه ۱- ۳ از سوره ۷۰ (معارج) «سال سائل بعذاب واقع للکافرین لیس له دافع من الله ذى المعارج‏» . پرسنده‏اى از عذابى فرود آینده، پرسید که ویژه‏ى کافران است و هیچ کس نمى‏تواند آن را دفع کند، از سوى ایزد ذى المعارج – صاحب فرشته‏گانى که بر آسمان‏ها صعود مى‏کنند.

تفسیر آیه در کلام اهل سنت

علامه‏ى امینى، نام سى‏تن از عالمان اهل سنت را بیان مى‏کند که همه‏شان، علت نزول این آیه را درخواست عذاب از سوى منکر انتصاب و ولایت على علیه السلام بعد از رسول الله صلى الله علیه و آله – در صورت حقانیت امامت آن حضرت – دانسته‏اند. داستان از این قرار است: هنگامى که رسول الله – درود خداوند بر او و دودمان پاک‏اش باد – على علیه السلام را در روز عید غدیر خم به خلافت منصوب کرد، درباره‏ى او فرمود: «هر کس، من، مولا و ولى او هستم، على، مولا و ولى او است‏» . چیزى نگذشت که این سخن، در تمامى شهرها منتشر شد، نعمان بن حارث فهرى خدمت پیامبر آمد و گفت: «تو مارا به شهادت به یگانه‏گى ایزد و حقانیت و رسالت‏خود فرمان دادى، سپس فرمان جهاد و حج و روزه و نماز و زکات دادى، ما، همه‏ى این‏ها را پذیرفتیم، اما به این‏ها راضى نشدى تا این‏که این جوان (على بن ابى طالب) را به جانشینى خود برگزیدى و گفتى: «من کنت مولاه فهذا على مولاه‏» . آیا این سخن، از ناحیه‏ى خودت است‏یا از سوى ایزد؟» . پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: «قسم به آن که موجودى جز او نیست، این، از ناحیه‏ى ایزد است.» . نعمان روى برگرداند و در حالى که مى‏گفت: «ایزدا! اگر این سخن، حق است و از ناحیه‏ى تو است‏سنگى از آسمان بر من بباران!» . ناگاه سنگى بر سرش فرود آمد و او را هلاک کرد. ناگاه آیه «سال سائل بعذاب واقع للکافرین لیس له دافع‏» نازل شد (۶) .

و – آیه ۵ از سوره ۱ (فاتحه الکتاب) «اهدنا الصراط المستقیم‏» . ما را به راه راست هدایت فرما.

تفسیر آیه در کلام و صاحب نظران

علامه‏ى طباطبایى درالمیزان از فقیه و تفسیر عیاشى نقل کرده که «صراط مستقیم‏» در این آیه، امیر مؤمنان على علیه السلام است (۷) . در سخن دیگرى از امام صادق علیه السلام «صراط مستقیم‏» ، «راه به سوى معرفت ایزد» تفسیر شده که دو صراط است: یکى صراط در دنیا و دیگرى صراط در آخرت. صراط دنیا، امام واجب الاطاعه است، براى کسى که او را شناخته و از وى پیروى کرده است. صراط در آخرت، صراطى است که پل دوزخ است و کسانى که در دنیا امام واجب الاطاعه را نشناسند، بر این صراط لغزنده و در آتش دوزخ هلاک خواهند شد (۸) . نتیجه این‏که حضرت على علیه السلام، بارزترین مصداق «صراط مستقیم است‏» و صراط مستقیم، جز از راه ولایت، معبر دیگرى ندارد.

آیه ۲۷۴ از سوره ۲ (بقره) «الذین ینفقون اموالهم باللیل والنهار سرا وعلانیة فلهم اجرهم عند ربهم ولا خوف علیهم ولا هم یحزنون‏» . کسانى که اموال خود را، در شب و روز، پنهان و آشکار انفاق مى‏کنند، پاداش‏شان نزد پروردگار است و نه ترسى براى آن‏ها است و نه غمگین مى‏شوند.

تفسیر آیه در کلام اهل سنت

افزون بر مفسران شیعى، عالمان اهل تسنن مانند ابن عساکر، طبرانى، ابن هاشم، ابن جریر و امام فخر رازى (۹) ، نیز در تفاسیر خود، نزول این آیه را درباره‏ى حضرت على علیه السلام دانشته‏اند. داستان شان نزول این آیه، آن است که امام على علیه السلام در حالى که چهار درهم در روز، یک درهم در شب، سومین آن را مخفیانه و درهم آخر را آشکارا در راه ایزد انفاق کرد. بى‏شک حکم کلى و معیار روشن این شیوه، آن است که تمامى دین باوران، در عصرها و نسل‏هاى مختلف، در آشکار و مخفى بودن – و کیفیت اعمال صالح خود – جنبه‏هاى اخلاقى و اجتماعى و یا ابعاد شخصیت کمک گیران را مراعات کنند، آن‏جا که حفظ آبروى افراد لازم است، از انفاق آشکار دورى جویند و چون تعظیم شعائر مذهب و تشویق افراد به عمل شایسته مطرح شود – و در کنار آن آبروى افراد حفظ شود – در برابر نگاه و توجه دیگران کمک کنند. در کنار کمک‏هاى خویش، هیچ‏گاه از فقر و تنگ دستى، بیمى نداشته باشند و به وعده‏هاى الهى امیدوار و به او توکل کنند تا بدین سان رضایت ایزد را کسب کرده و توشه‏اى همیشه‏گى براى آخرت خود بیندوزند (۱۰) ، همانند امام متقیان و پیشواى ایزد خواهان، حضرت على علیه السلام.

ح – آیه‏ى ۱۲ از سوره ۶۹ (الحاقه) «لنجعلها لکم تذکرة وتعیها اذن واعیة‏» . (تا آن را وسیله‏ى تذکرى براى شما قرار دهیم و گوش‏هاى شنوا آن را نگهدارى مى‏کنند) .

تفسیر آیه در کلام اهل تسنن و تشیع

برخى از مفسران شیعى، سى حدیث از اهل تسنن و تشیع در نزول این آیه درباره‏ى حضرت على علیه السلام نقل کرده‏اند که نشانه‏ى عظمت مقام امام علیه السلام نسبت‏به دانایى اسرار پیامبر صلى الله علیه و آله و وراثت همه‏ى علوم رسول الله – درود ایزد بر او و دودمان‏اش باد – است. حدیث، از آن‏جا آغاز مى‏شود که رسول اکرم صلى الله علیه و آله هنگام نزول آیه‏ى «وتعیها اذن واعیة‏» فرمود: «من، از ایزد درخواست کردم، گوش‏هاى على را از این گوش‏هاى شنوا و نگه‏دارنده‏ى حقایق قرار دهد.» . به دنبال سخن پیامبر صلى الله علیه و آله، على علیه السلام فرمود: «من، هیچ سخنى بعد از آن، از رسول الله نشنیدم که آن را فراموش کنم (۱۱) ، بلکه همیشه، آن را به خاطر داشتم.

ط – آیات ۵ و ۸ و ۹ از سوره ۷۶ (انسان) «ان الابرار یشربون من کاس کان مزاجها کافورا … ویطعمون الطعام على حبه مسکینا ویتیما واسیرا انما نطعمکم لوجه الله لا نرید منکم جزاء ولا شکورا» . نیکان از جامى مى‏نوشند که با عطر خوش، آمیخته است… [آنان] غذاى – خود را – با این‏که به آن علاقه – و نیاز – دارند، به مسکین و یتیم و اسیر مى‏دهند – و مى‏گویند – : «ما، شما را براى رضاى الهى، طعام مى‏دهیم و هیچ پاداش و تشکرى از شما نمى‏خواهیم…

تفسیر آیه در کلام اهل تسنن و تشیع

۳۴ نفر از عالمان معروف اهل تسنن، با نقل حدیثى در کتاب‏هاى خود، این آیات را درباره‏ى ایثار امام على علیه السلام و خاندان تاب‏ناک او دانسته‏اند و تمامى عالمان شیعى، هجده آیه مورد بحث را از افتخارات بى‏نظیر و فضایل بسیار مهم حضرت على و فاطمه زهرا و فرزندان‏شان علیهم السلام شمرده‏اند (۱۲) . ماجراى نزول آیات، بدین گونه بود که حسن و حسین علیهما السلام بیمار شدند. پیامبر صلى الله علیه و آله با جمعى از یاران به عیادت‏شان رفتند و به على علیه السلام گفتند: «اى ابو الحسن! خوب بود، نذرى براى شفاى فرزندان خود مى‏کردى.» . على علیه السلام، فاطمه علیها السلام و فضه، رضوان الله علیها، – خادم آنان – نذر کردند، اگر آن دو شفا یابند، سه روز، روزه بگیرند. (طبق برخى از روایات، حسن و حسین علیهما السلام نیز گفتند: «ما هم نذر مى‏کنیم و روزه مى‏گیریم.» . چیزى نگذشت که هر دو، شفا یافتند در حالى که از نظر مواد غذایى، دست‏خالى بودند. على علیه السلام سه من جو قرض کرد و فاطمه علیها السلام یک سوم آن را آرد کرد و نان پخت. هنگام افطار، سائلى به در خانه آمد و گفت: «سلام بر شما اى خاندان محمد! مست‏مندى از مست‏مندان مسلمانان هستم، غذایى به من دهید! ایزد، به شما، از غذاهاى بهشتى مرحمت کند!» . آنان، همه‏گى، مسکین را بر خود مقدم داشتند و سهم خود را به او دادند و آن شب جز آب ننوشیدند. روز دوم را نیز روزه گرفتند و موقع افطار، یتیمى نداى کمک سر داد و باز آنان، غذاى خود را به او دادند. در سومین روز روزه، اسیرى از غذاى آنان طلب کرد و باز آنان، ایثار کرده و غذاى خویش بدو بخشیدند و خود با آب افطار کردند. صبح فردا حضرت على، دست‏حسن و حسین علیهم السلام را گرفته، خدمت رسول الله آمدند و هنگامى که پیامبر، عزیزان خود را نظاره کرد، دید از شدت گرسنه‏گى مى‏لرزند! فرمود: «این حالى که در شما مى‏بینم، براى من بسیار گران است!» . سپس برخاست و با آنان بر خانه‏ى فاطمه وارد شده، دید، دختر عزیزش، در محراب عبادت ایستاده است، در حالى که از شدت گرسنه‏گى شکم او به پشت چسبیده و چشمان‏اش به گودى نشسته است. اندوه، وجود رسول الله صلى الله علیه و آله را فرا گرفت و در حالى که غبار غم بر قلب مبارک آن حضرت نشسته بود، جبرییل نازل شد و گفت: «اى محمد: این سوره را بگیر! ایزد، با چنین خاندانى، به تو تهنیت مى‏گوید.» . «آن گاه جبرییل، سوره‏ى هل اتى – و هجده آیه مربوط به ایثار على، فاطمه، حسن، حسین علیهم السلام را نازل کرد (۱۳) .» .

آیه‏ى ۱۹ از سوره ۸ (توبه) «اجعلتم سقایة الحاج وعمارة المسجد الحرام کمن امن بالله والیوم الاخر وجاهد فى سبیل الله لا یستوون عند الله والله لا یهدى القوم الظالمین‏» . آیا سیراب کردن حجاج و آباد ساختن مسجد الحرام را همانند [عمل ] کسى قرار دادید که ایمان به ایزد و روز قیامت آورده و در راه او جهاد کرده است؟ [این هر دو]، هرگز، نزد ایزد، مساوى نیستند ایزد، گروه ظالمان را هدایت نمى‏کند.

تفسیر آیه در کلام اهل تسنن

دانش‏مند معروف اهل سنت، حاکم حسکانى، از بریده نقل مى‏کند که شیبه و عباس، هر کدام، بر دیگرى افتخار مى‏کردند. على علیه السلام از کنار آن دو مى‏گذشت، از افتخار کردن آنان پرسش کرد عباس گفت: امتیازى به من داده شده که احدى ندارد و آن، مسئله‏ى آب دادن به حجاج است. شیبه گفت: «من، تعمیر کننده‏ى مسجد الحرام (و کلیددار کعبه) هستم. على علیه السلام گفت: «با این‏که از شما حیا مى‏کنم، اما باید بگویم، با این سن کم، افتخارى دارم که شما ندارید» . آن دو پرسیدند: «کدام افتخار؟ !» . حضرت فرمود: «من، با شمشیر، جهاد کردم تا شما ایمان به ایزد و پیامبر آوردید!» . پیامبر صلى الله علیه و آله على علیه السلام را خواست و از ماجرا پرسش کرد. ناگاه جبریل نازل شد و گفت: «اى محمد! پروردگارت، به تو سلام مى‏رساند و مى‏گوید که این آیات را بر آن‏ها بخوان: «اجعلتم سقایة الحاج…» (۱۴) .» .

پى‏نوشت‏ها:

۱٫ تفسیر نمونه، آیه الله مکارم شیرازى و جمعى از نویسندگان، ج ۲، ص ۴۶ ; رک: الغدیر، ج ۲، ص ۴۴٫ ۲٫ نک: شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحدید، ج ۳، ص ۲۷۰ ; احیاء العلوم، غزالى، ج ۳، ص ۲۳۸ ; نزهة المجالس، صفورى، ج ۲، ص ۲۰۹ ; فصول المهمه، ابن صباغ مالکى; تذکرة الخواص، سبط ابن جوزى حنفى، ص ۲۱ ; مسند احمد حنبل، ج ۱، ص ۳۴۸ ; تاریخ طبرى، ج ۲، ص ۱۰۱ تا ۹۹ با سیره‏ى ابن هشام، ج ۲، ص ۲۹۱ با تاریخ یعقوبى، ج ۲، ص ۲۹٫

۳٫ رک: مسند احمد حنبل، ج ۱، ص ۲۳۱ (طبع مصر) ; همان، ج ۲۳، ص ۲۱۲ ; همان، ج ۲۱ ص ۱۵۰ ; خصایص نسائى، ص ۲۸٫

۴٫ رک: تفسیر فخر رازى، قرطبى، روح المعانى و کشاف زمخشرى، ذیل آیه ۲۹ و ۳۰ از سوره‏ى مطففین; تفسیر نمونه، ج ۲۶، ص ۲۳۸ و ۲۸۴ ; تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۴ و ۵۳۵ ; تفسیر احسن الحدیث ج ۸، ص ۳۲۴ و ج ۱۱، ص ۶۸ ; تفسیر البیان، ج ۲، ص ۹۹ ; ج ۳، ص ۵۵۶ ; تفسیر الجدید ج ۶، ص ۳۶۵ ; تفسیر الکاشف، ج ۱، ص ۱۹۶ و ج ۲، ص ۴۱۴٫

۵٫ نک: صحیح مسلم، ج ۷، ص ۱۲۰ ; مسند احمد بن حنبل، ج ۱، ص ۱۸۵ ; تفسیر طبرى، ج ۳، ص ۱۹۲ ; مستدرک حاکم نیشابورى، ج ۳، ص ۱۵۰ ; دلائل النبوة، حافظ ابو فهیم اصفهانى، ص ۲۹۷ ; روح المعانى، آلوس، ج ۳، ص ۱۶۷ ; کشاف زمخشرى، ج ۱، ص ۱۹۳ ; فصول المهمة ابن صباغ، ص ۱۰۸ ; الجامع لاحکام القرآن، علامه قرطبى، ج ۳، ص ۱۰۴٫

۶٫ تفسیر نمونه، ج ۲۵، ص ۷٫

۷٫ تفسیر المیزان (مترجم)، ج ۱، ص ۴۹ ; تفسیر البرهان، علامه بحرانى، ج ۱، ص ۵۰٫

۸٫ همان; رک: تفسیر نمونه، ج ۱۹، ص ۴۰ ; تفسیر المیزان، ج ۱۵، ص ۴۰۶ ; تفسیر مجمع البیان، ج ۶، ص ۴۲۷٫

۹٫) نک: تفسیر نور الثقلین، ج ۱، ص ۲۹۰ و ۲۹۱٫

۱۰٫ رک: تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۲۶۷ ; تفسیر نور ; حجة الاسلام قراشى، ج ۱، ص ۵۴۹ ; و تفسیر مراغى، ج ، ص .

۱۱٫ نک: تفسیر قرطبى، ح ۱۰، ص ۶۷۴۳ ; مجمع البیان، روح البیان، روح المعانى، المیزان وتفسیر ابو الفتوح رازى، ذیل آیه ۱۲ سوره معارج; مناقب ابن مغازلى شافعى، ص ۲۴۵٫

۱۲٫ رک: الغدیر، علامه امینى، ج ۳، ص ۱۰۷ تا ۱۱۱ ; احقاق الحق، قاضى نور الله شوشترى، ج ۳، ص ۱۵۷ تا ۱۷۱ ; تفسیر نمونه، ج ۲۵، ص ۳۴۵ ; تفسیر احسن الحدیث، ج ۱۲، ص ۲۷۴ ; الجدید، ج ۷، ص ۲۸۳ ; حجة التفاسیر، ج ۷، ص ۱۳۹ ; الکاشف، ج ۴، ص ۶۷۰ ; کشف الاسرار، ج ۱۰ ص ۳۱۹٫

۱۳٫ نک: تفسیر طبرى، فخر رازى و آثار اصحاب النزول واحدى، تفسیر خازن بغدادى، معالم التنزیل بغوى، مناقب ابن مغازلى و جامع الاصول ابن اثیر. براى توضیح بیش‏تر در باره‏ى این حدیث و شخصیات مدارک آن به احقاق الحق مرحوم شوشترى، ج ۳، ص ۱۲۲ تا ۱۲۷ مراجعه کنید. (تفسیر نمونه، ج ۷، ص ۳۲۲) . نیز به; تفسیر الکاشف، ج ۵، ص ۲۰۱ ; تفسیر الحدید، ج ۴، ص ۱۵۸ تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۵۳۵ ; تفسیر نمونه، ج ۷، ص ۳۲۲ مراجعه کنید

برچسب ها:

, , , , ,



ارسال نظر: