۲۵ مهر سال ۹۷
‏‫کاربر گرامی به پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر خوش آمدید

مقالاتدیدگاه | تعداد بازید : 340 مشاهده شده | تاریخ انتشار : ۶ آبان ۱۳۹۱

امام محمد باقر(ع) ، مخزن اسرار کردگار

درگفتار راستگوترین، در دیدار گشاده رو ترین، در بذل جان در راه خدا بخشنده ترین و در اخلاق متواضع‌ترین مردمان بود .از خوف خدا بسیار می‌گریست و هنگام مشکلات اهل بیت را جمع می‌کرد و با هم به ذکر و استغفار می‌پرداختند. در زهد، فضل، تقوا،آشنایی با رموز قرآن و سنت، تفسیر و احکام شرع سرآمد همگان بود.

 

پایه ریزی دانشگاه علوم اسلامی
دوران امامت امام محمد باقر(ع)، سال ۹۵ هجرى قمری آغاز شد و تا سال ۱۱۴ هجری قمری یعنى مدت ۱۹ سال و اندی  ادامه داشته است.
در دوران امامت امام محمد باقر (ع) و فرزندشان مسایلى چون انقراض امویان و بر سر کار آمدن عباسیان، پیدا شدن مشاجرات سیاسى و ظهورسرداران و مدعیانى مانند ابومسلم خراسانى و دیگران مطرح می شود.
ترجمه کتاب‌هاى فلسفى و مجادلات کلامى دراین دوره پیش می‌آید و عده‌اى از مشایخ صوفیه و زاهدان و قلندریان وابسته به دستگاه خلافت پیدا می‌شوند. قاضی‌ها و متکلمان به دلخواه مقامات رسمى و صاحب قدرتان پدید می‌آیند و فقه، عقاید، کلام واخلاق را بر طبق مصالح مراکز قدرت خلافت شرح و تفسیر می‌نمودند.
برخى نیز احادیثى به نفع دستگاه حاکم ساخته و یا مشغول جعل بودند و یا آنها را به سود ستمکاران غاصب خلافت دگرگون می ‌نمودند. بدین جهت امام محمدباقر علیه‌السلام و پس از وى امام جعفر صادق علیه‌السلام از موقعیت مساعد روزگارسیاسى، براى نشر تعلیمات اصیل اسلامى بهره جستند و دانشگاه علوم اسلامى راپایه‌ریزى نمودند .
امامان بزرگوار و شاگردانشان، وارثان ونگهبانان حقیقى تعلیمات پیامبر صلی‌الله‌علیه ‌وآله و قانون عدالت بودند ومی‌بایست به تربیت شاگردانى عالم و عامل و یارانى شایسته و فداکار دست پیدا کنند. به همین جهت محضر امام باقرعلیه‌السلام مرکز علماء، دانشمندان، راویان حدیث و خطیبان و شاعران بنام بود.
در مکتب تربیتى امام باقر علیه‌السلام علم و فضیلت به مردم آموخته می‌شد.

شخصیت اخلاقی امام باقر(ع)
درگفتار راستگوترین، در دیدار گشاده رو ترین، در بذل جان در راه خدا بخشنده ترین و در اخلاق متواضع‌ترین مردمان بود .از خوف خدا بسیار می‌گریست و هنگام مشکلات اهل بیت را جمع می‌کرد و با هم به ذکر و استغفار می‌پرداختند. در زهد، فضل، تقوا،آشنایی با رموز قرآن و سنت، تفسیر و احکام شرع سرآمد همگان بود.
“علی بن عیسی اربلی” در کتاب کشف الغمه و انب طلحه درمطالب السوول و “سبط ابن جوزی” در تذکرة الائمه و سایر محدثین اهل سنت از “عبدالله بن عطاء مکی “روایت کرده‌اند که گفته است: علما را نزد هیچ‌ کس حقیرتر از آن ندیدم که در محضر ابوجعفر محمد بن علی دیدم.

نمونه‌ای از اخلاق امام باقرعلیه السلام
روایت است که مردی از اهل شام در مدینه ساکن بود و به خانه ‏امام بسیار مى ‏آمد و به آن حضرت مى‏گفت: در روى زمین بغض و کینه‌ کسى را بیش از تو در دل ندارم و با هیچ کس بیش از تو و خاندانت دشمن نیستم! و عقیده‌‏ام آن است که اطاعت‏ خدا و پیامبر و امیرمؤمنان دردشمنى با توست، اگر مى ‏بینى به خانه تو رفت و آمد دارم بدان جهت است که تو مردی سخنور، ادیب و خوش بیان هستى. در عین حال امام علیه السلام با او مدارا مى فرمود و به نرمى سخن می گفت. چندى بر نیامد که شامى بیمار شد و مرگ را رویا روى خویش دید و از زندگى نومید شد، پس وصیت کرد که چون درگذرد ابو جعفر “امام باقر” بر او نماز گزارد.
شب به نیمه رسید و مرد شامی از دنیا رفت. بامداد وصى او به مسجد آمد و امام باقر علیه السلام را دیدکه نماز صبح به پایان برده و مشغول انجام تعقیبات است .به آن حضرت گفت: آن مرد شامى به دیگر سراى شتافته و خود چنین خواسته که شما بر او نماز گزارید .فرمود: او نمرده است… شتاب مکنید تا من بیایم .پس برخاست و وضو و طهارت را تجدید فرمود و دو رکعت نماز خواند و دست‌ها را به دعا برداشت، سپس به سجده رفت و همچنان تا بر آمدن آفتاب در سجده ماند، آنگاه به خانه‏ شامى آمد و بر بالین او نشست و او را صدا زد و او پاسخ داد .امام او را نشاند و شربتى به او داد و به بستگانش فرمود غذاهای سرد به او بدهند و خود بازگشت. بعد از مدتی که مرد شامی بهبود یافت نزد امام رفت و عرض کرد: «گواهى مى ‏دهم که تو حجت ‏خدا بر مردمانى.

برخورد امام باقر (ع) با فرقه های منحرف عقیدتی
چون عصر امام باقر(علیه السلام)، روزگار برخورد اندیشه های اسلامی و غیراسلامی بود، دربارِ بنی امیه مناظرات زیادی بین دانشمندان ادیان مختلف با امام سازمان دهی کرد و آخرین حکمرانان بنی امیه این سیاست کهنه و شکست خورده را بار دیگر از سر گرفتند. ازجمله این  فرقه ها می توان به مرجئه، جبریه و قدریه، خوارج، جارودیه اشاره کرد.

امام باقر(ع) و دانش بیکرانش
چنان که بسیاری از علمای اهل سنت نیز گفته اند، امام باقر علیه السلام در زمان حیات خویش شهرت فراوانی داشت و همواره محضر او ازدوستدارانش، از تمامی بلاد و سرزمین‌های اسلامی، پر بوده است. موقعیت علمی ایشان، به مثابه شخصیتی عالم و فقیه، به ویژه به عنوان نماینده علوم اهل بیت، بسیاری را وا می‌داشت تا از محضر او بهره گیرند و حل اشکالات علمی و فقهی خود را از وی طلب کنند.
مراجعه کنندگان، خضوعی خاص نسبت به شخصیت علمی امام داشتند چنان که “عبدالله بن عطای مکی” گوید: علمارا در محضر هیچ کسی کوچکتر از زمان حضور در محضر امام باقر علیه السلام ندیدم. شهرت علمی امام، در حد تعبیر “ابن عنبة”، مشهورتر از آن است که کسی بخواهد آن را بیان کند. این شهرت در زمان خود ایشان، نه تنها در حجاز که”کان سید فقهاء الحجاز” بلکه حتی در عراق و خراسان نیز به طور گسترده فراگیر شده بود. چنان که راوی می گوید: دیدم که مردم خراسان دور حضرت حلقه زده و اشکالات علمی خود را از ایشان می پرسیدند.
یکى از علماى بزرگ اهل سنت به نام” ابن حجر هیتمى” درباره ایشان مى نویسد: محمّد باقر به اندازه اى گنج هاى پنهان معارف و دانش ها را آشکار ساخته، حقایق احکام و حکمت ها و لطایف دانشها را بیان نموده که جز بر عناصر بى بصیرت یا بد سیرت پوشیده نیست وبه همین علت است که وى را شکافنده دانش و جامع علوم و برافروزنده پرچم دانش خوانده اند. کتب و مؤلفات دانشمندان و مورخان اهل تسنّن مانند: طبری، بلاذری، سامرا، خطیب بغدادی، ابونعیم اصفهانی، و کتبی مانند: موطّأ مالک، سنن ابی داود، مسند ابی حنیفه، مسند مروزی، تفسیر نقاش،‌ تفسیر زمخشری و ده‌ها کتاب دیگر که از مهم‌ترین کتب اهل سنت است، پر از سخنان پر مغز امام محمد باقر(ع) است و در تمام آنها جملۀ”قال محمد بن علی” و یا “قال محمدٍ الباقر” به چشم می‌خورد.

مکتب امام محمد باقر
از جمله علومی که امام محمـد باقر علیـه السـلام به تعلیم و بیان آن پرداختند  اصول و فقه اسلامی، طب، ریاضیات، نجوم، اخلاق و شیمی بود. اصحاب حضرت بیش از چهارصد و نود و چهار نفر بودند که هر یک از آنها از شخصیتهای مهم علمی و دارای آثار فقهی و کتب تصنیفی بودند و همگی منشأ فقه و علوم و فنون اسلامی برای آیندگان گردیدند.
مکتب علمی و تربیتی امام باقر علیه السلام مکتب فضیلت و احسان بود. در این دوران درهایی از انواع و اقسام علم و دانش گشوده شد که در تاریخ اسلام بی سابقه بوده است. در مکتب امام باقر علیه السلام، شاگردان زیادى تربیت یافته اند که گروه قابل توجهى از آنان از شهر کوفه بوده و هر یک در زمان خود به ترویج مکتب حیات بخش اهل بیت علیهم السلام مشغول بودند. شیخ طوسى ۴۶۸ نفر از شاگردان امام باقر علیه السلام را در کتاب رجال خویش نام برده است.

شهادت
حضرت امام محمد باقر ( ع ) ۱۹سال و اندی   زندگی کرد و در طول حیات خود به نشر و تبلیغ فرهنگ اسلامی، تعلیم شاگردان، رهبری اصحاب و مردم، اجرا کردن سنتهای جد بزرگوارش در میان خلق و انجام وظایف خطیر امامت پرداخته و لحظه ای از این وظیفه غفلت نفرمود. امام محمد باقر(ع) سرانجام در هفتم ذیحجه سال ۱۱۴هجری در سن ۵۷سالگی در مدینه چشم از جهان فروبست. پیکر مطهر این شکافنده علم را در قبرستان بقیع – کنار پدر بزرگوارش – به خاک سپردند.

برچسب ها:



ارسال نظر: