۳۰ آبان سال ۹۷
‏‫کاربر گرامی به پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر خوش آمدید

مقالاتدیدگاه | تعداد بازید : 606 مشاهده شده | تاریخ انتشار : ۴ آبان ۱۳۹۱

توسل از نگاه علما و دانشمندان شیعه و اهل‏سنّت

دیدگاه ونظر علماى شیعه در مسأله توسل روشن است زیرا به اجماع و اتفاق توسل را مشروع و جایز مى‏دانند البته با این شرط که معیارصحیح توحید عملى شود و موجودى در عرض خدا و مسقل در اثر قرار داده نشود. علماى اهل‏سنّت نیز همین نظر را دارند گر چه تفرقه‏افکنان به‏ویژه وهابیت همواره تلاش مى‏کنند که مجموعه عقاید و باورهاى مورد اتفاق را به گونه اختلافى نشان دهند. براى روشن شدن این واقیت‏ها بخشى از نظرات علماى اهل‏سنّت را ذکر مى‏کنیم.

نظر علماى دیوبند هند

در میان مسلمانان حنفى مذهب شبه قاره هند دو فرقه مهم وجود دارد که از نظر دیدگاه‏هاى اعتقادى متفاوت‏اند، این دو فرقه عبارت اند از دیوبندى‏ها و بریلوى‏ها. فرقه بریلوى در اصل منسوب به روستاى بریله هندوستان است، بدین جهت به آن بریلوى گفته شده که رهبر آن به نام مولانا احمد رضا خان از آن روستا بوده است و این مسلک را پایه ریزى کرده است.

دیوبند نیز روستایى در هند است که دارالعلوم اسلامى در آنجا تأسیس شده است که به آنان دیوبندى مى‏گویند. این دو گروه در آغاز به یکدیگر نزدیک بودند امّا به مرور زمان اختلافات اعتقادى فراوانى بین آنان بروز کرد، به گونه‏اى که امروز دیوبندى‏ها، بریلوى‏ها را مشرک، و بریلوى‏ها دیوبندى‏ها را وهابى مى‏دانند و هر گروه به دفاع از خود مى‏پردازد.

از جمله اعتقادات بریلوى‏ها مى‏توان به مواردى چون علم غیب، مفتاح الغیب بودن پیامبر اکرم، حاضر و ناظر بودن پیامبر، نور بودن پیامبر اکرم، مدد خواستن اولیاى الهى، طواف بر قبر و…اشاره کرد.

در مورد گستره این دو گروه باید گفت بیشتر علماى اهل‏سنّت پاکستان، هند و ایران دیوبندى هستند. پس از گسترش وهابیت در سرزمین حجاز آنان ارتباطاتى با برخى از کشورهاى اسلامى از جمله شبه قاره هند برقرار کردند. در زمانى که خاندان شریف به کمک عثمانى‏ها و وهابى‏ها از حرمین بیرون رانده شد، احمد رضا خان نامه‏اى به علماى حرمین نوشت و در آن نامه سعى کرد وهابى بودن دیوبندى‏ها را ثابت کند. وى در آن نامه هفتاد ایراد بر دیوبندى‏ها وارد کرد و فتوا به کفرشان داد.

پس از آن دیوبندى‏ها نیز نامه‏اى نوشتند و سخنان او را افترا دانسته و تصریح کردند که آنها مقلد و پیرو مذهب امام اعظم بوده و وهابى نمى‏باشند و ۲۶ سؤال اعتقادى آنان را پاسخ داده و براى علماى حرمین فرستادند که مورد تأیید آنان قرار گرفت. این نامه همراه پرسش‏ها و پاسخ‏ها به نام «المهند على المفند»چاپ شده است. این کتاب بهترین نوشته‏اى است که در عقاید و دیدگاه‏هاى اهل‏سنّت نوشته شده زیرا درگیرى و نزاع اعتقادى بین گروه بریلوى و دیوبندى سبب شد که هریک از این دو گروه دیدگاه‏هاى خویش را روشن و خود را از نسبت وهابى بودن پاک و مبرّا سازند.

یکى از علماى اهل‏سنّت چابهار آن را به فارسى ترجمه کرده‏اند. تفصیل دیدگاه‏هاى این دو فرقه را مى‏توان از آن کتاب دریافت نمود.

کتاب المهند على المفند در پاسخ این پرسش که آیا جایز است کسى پس از وفات پیامبر(ص) در دعا به آن حضرت متوسل شود، مى‏نویسد: «عندنا و عند مشایخنا یجوزالتوسل فى الدعوات بالانبیأ و الصالحین من الاولیأ و الشهدأ والصدیقین فى حیاتهم و بعد وفاتهم بأن یقول فى دعائه اللهم انى أتوسل الیک بفلان أن تجیب دعوتى و تقضى حاجتى الى غیر ذلک کما صرح به شیخنا و مولانا الشاه محمد اسحق الدهلوى و بینه فى فتاواه شیخنا و مولانا رشید احمد الگنگوهى…».

«از دیدگاه بزرگان و اساتید ما توسل در دعاها به پیامبران،افراد شایسته از اولیا، شهدا و صدیقین در حیات و پس از مرگ جایز است به این صورت که خدایا به واسطه فلان پیامبر یا بنده خوبت به تو متوسل مى‏شوم تا دعاى مرا اجابت و خواسته مرا بر آورده سازى. به این دیدگاه مولانا محمد اسحاق دهلوى تصریح فرموده و مولانا رشید احمد گنگوهى آن را در فتاواى خود روشن ساخته است.»

این دیدگاه در روایات نیز بیان شده است.  دراین کتاب برخى از عقاید اهل‏سنّت را به روشنى بیان کرده که از جمله آن مى‏توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱ زیارت رسول الّله داراى برترین درجات قرب و بالاترین ثواب هاست چنان که – مى‏توان گفت – قریب به واجب است. لذا در وصف کسى که صرفاً براى زیارت پیامبر به مدینه برود و هیچ انگیزه‏اى نداشته باشد، خود پیامبر فرموده است: «بر من حقى است که در قیامت شفیع او باشم».۱۲

۲ زمینى‏که‏جسدمطهرپیامبر(ص) روى‏آن‏قراردارد افضل على الاطلاق است و حتى بر عرش و کرسى برترى دارد.

۳ جایز است در برابر قبر شریف پیامبر(ص) ایستاد و گفت: یا رسول الّله براى آمرزش و مغفرت من شفاعت کن و یا با توسل به شما مى‏خواهم مسلمان بمیرم.

۴ ابوهریره از پیامبر اکرم(ص) روایت کرده که حضرت عیسى(ع) هبوط نموده و مراسم حج انجام مى‏دهد و بر قبر من حاضر شده و بر من سلام مى‏دهد و من جواب سلام او را مى‏دهم. طبیعى است که جواب دادن هنگامى مصداق دارد که جواب دهنده سلام را بشنود.

۵ همه پیامبران در قبور خود با جسد مادى مانند دنیا زنده هستند و نماز، روزه و… انجام مى‏دهند از این رو بعضى گفته‏اند که ارث آنان قابل تقسیم نیست و کسى نمى‏تواند با همسرشان ازدواج کند.

نزد اهل‏سنّت و مشایخ آنان بهتر آن است که در وقت زیارت و دعا رو به طرف چهره مبارک پیامبر(ص) نمود.

۶ از بزرگان دیوبند نقل شده است که رسول خدا(ص) در قبر شریف زنده‏اند و علاوه بر شنیدن سلام از نزدیک، سلامى که از دور به آن حضرت فرستاده شود توسط فرشتگان به ایشان مى‏رسد و حتى اعمال امت نیز توسط فرشتگان بر آن حضرت عرضه مى‏شود، ولى آنچه در این عصر شنیده مى‏شود که ثواب سلام و صلوات به روح حضرت نمى‏رسد بر خلاف اجماع امت است…»

برچسب ها:

, , , , ,



ارسال نظر: