۳۰ آبان سال ۹۷
‏‫کاربر گرامی به پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر خوش آمدید

مقالاتدیدگاه | تعداد بازید : 493 مشاهده شده | تاریخ انتشار : ۴ آبان ۱۳۹۱

میلاد امام علی علیه السلام در کعبه معظمه از نگاه عالمان مذاهب اسلامی

عالمان و دانشمندان بزرگ شیعه و اهل سنت در این که ولادت على علیه السلام در خانه کعبه واقع شده است،اتفاق نظر دارند و این کرامت شامل حال هیچ انسانی نشده است و مختص به امام علی علیه السلام می باشد. نظر برخى از علماى اهل سنت که اقرار به ولادت علی(ع) در خانه کعبه کرده اند، در پی می آید:

۱ ـ حافظ، ابوعبداللّه محمدبن عبداللّه مشهور به “حاکم نیشابوری” در کتاب «مستدرک صحیحین» می نویسد:

قد تواترت الأخبار أن فاطمة بنت أسد ولدت أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب کرم الله وجهه فی جوف الکعبة(۱)

«به تواتر رسیده است که فاطمه بنت اسد، امیر مؤمنان ـ کرّم اللّه وجهه ـ را در خانه کعبه به دنیا آورد.»

۲- شاه ولی الله دهلوی در کتابش ” ازاله الخفاء ” چنین می گوید :

و از مناقب وی رضی الله عنه که در حین ولادت او ظاهر شد یکی آن است که در جوف کعبه معظمه تولد یافت.

قال الحاکم فی ترجمة حکیم بن حزام وقول مصعب فیه لم یولد قبله ولابعده فی الکعبة احدٌ مانصه وَهِم مصعبٌ فی الحرف الاخیر فقد تواترت الاخبار ان فاطمة بنت اسد ولدت امیرالمؤمنین علیاً فی جوف الکعبة  (۲)

۳- شهاب الدین آلوسی صاحب تفسیر روح المعانی در شرح قول عبدالبافی الأفندی العمری بعد از شعر مؤلّف کتاب :

انت العلی الذی فوق العلى رفعا                  ببطن مکة عند البیت إذ وضعا

میگوید :

” وکون الأمیرکرم الله وجهه ولد فی البیت أمر مشهور فی الدنیا و ذکر فی کتب الفریقین السنة والشیعة …. ولم یشتهر وضع غیره کرم الله وجهه کما اشتهر وضعه بل لم تتفق الکلمة علیه ، وما أحرى بإمام الأئمة أن یکون وضعه فیما هو قبلة للمؤمنین ؟ وسبحان من یضع الأشیاء فی مواضعها وهو أحکم لحاکمین “(۳)

( و این که حضرت امیر (کرم الله وجهه) در خانه خدا به دنیا آمده ؛ امری است مشهور و در کتب فریقین سنی وشیعی ذکر شده …. ودرباره کسی نشنیدیم که او هم در کعبه به دنیا آمده باشد آنچنانکه درباره حضرت (کرم الله وجهه) ذکر شده , و چه افتخاری برای امام أئمّه است که در جائی که قبله مؤمنین است به دنیا آمده باشد ؟ سبحان خداوندی که أشیاء را در مکان مناسبش میگذارد )

در ص ۷۵ بعد از کلام الأفندی العمری می گوید :

وأنت أنت الذی حطت لهقدم * فی موضع یده الرحمن قد وضعا

” وقیل : أحب علیه الصلاة والسلام ( یعنی علیا ) أن یکافئ الکعبة حیث ولد فی بطنها بوضع الصنم عن ظهرها فإنها کما ورد فی بعض الآثار کانت تشتکی إلى الله تعالى عبادة الأصنام حولها و تقول : أی رب حتى متى تعبد هذه الأصنام حولی ؟ والله تعالى یعدها بتطهیرها من ذلک . ا ه‍ ”

( گفته شده : که او (سلام وصلوات بر او باد) – یعنی علی- دوست داشت که کعبه را مشرّف و از کعبه قدردانی کند با افتادن بت ها أز روی آن جائی که أو در داخلش به دنیا آمده است , همانطور که در بعضی آثار ذکر شده است که کعبه به خداوند (تبارک وتعالى) أز پرستیدن بت ها شکایت میکرد ومیگفت : خداوندا تا کی این بت ها نزدیک من پرستش میشوند ؟ خدا هم وعده میداد که کعبه را از بت ها مطهّر کند )

۴ـ ابوعثمان، عمرو بن بحر، مشهور به «جاحظ» صاحب کتاب «البیان و التّبیین»،(متوفّای ۲۵۵ ه .ق) در رساله ای که در باره فضایل بنی هاشم نوشته، از ولادت امیرالمومنین علی علیه السلام در آن مکان مقدّس سخن گفته است. متن این رساله را قندوزی در «ینابیع المودّه» درج کرده است ( ۴)

۵ ـ پیشتاز مورّخان، علی بن حسین مسعودی،( متوفّای ۳۳۳ ه  ق) در کتاب «مروج الذّهب» که در طول بیش از یکهزار سال، یکی از استوارترین منابع مورد اعتماد مورّخان است، با صراحت و قاطعیّت اعلام می دارد که: «ولادت آن حضرت در درون کعبه واقع گردید.»(۵) و در کتاب دیگرش «اثبات الوصیّه» تأکید می کند که: «هرگز پیش از ایشان و یا بعد از ایشان احدی در درون کعبه به دنیا نیامده است.»(۶)

۶ ـ مورّخ ابوزکریّا، یزیدبن محمدبن أیاس بن قاسم ازدی،( متوفّای۳۳۴ ه ق) در کتاب خود «تاریخ موصل» از ولادت آن حضرت در درون کعبه سخن گفته، می افزاید: «به جز امیر مؤمنان علی بن ابی طالب علیه السلام ، هیچ خلیفه دیگری در کعبه متولّد نشده است.»(۷)

۷ـ محدّث خبیر، محمد بن علی بن اسماعیل شافعی، مشهور به «ابن قفّال» (متوفّای ۳۶۵ ه  ق ) می نویسد: «فاطمه بنت اسد به هنگام زایمان وارد کعبه شد و علی علیه السلام را در آنجا به دنیا آورد گفته می شود به جز علی علیه السلام احدی در آنجا متولّد نشده است.»(۸)
۸ ـ ابوالحسن، علی بن محمد واسطی شافعی، مشهور به «ابن مغازلی»،( متوفّای ۴۸۳  ه ق ) در کتاب ارزشمند «مناقب علی بن أبی طالب» به تفصیل، داستان ولادت امیر مؤمنان علیه السلام در درون کعبه را با سلسله اسناد خود، نقل کرده است.(۹)

۹ ـ کمال الدّین، ابوسالم، قاضی محمد بن طلحه شافعی،(متوفّای ۶۲۵ ه  ق ) در کتاب «مطالب السّؤول» می نویسد: «علی بن ابی طالب علیه السلام در درون کعبه معظّمه در بیت الحرام دیده به جهان گشود.» (۱۰)

۱۰ـ شمس الدّین، ابوالمظفّر، یوسف بن قز اوغلی، مشهور به «سبط ابن جوزی» در کتاب «تذکرة الخواص» می نویسد: «در روایت آمده است که فاطمه بنت اسد حامله بود، برگرد خانه طواف می کرد، ناگهان درد زایمان گرفت،درِ کعبه به رویش باز شد، فاطمه به اندرون کعبه درآمد و علی[ علیه السلام[را در آنجا به دنیا آورد.»( (۱۱

۱۱ ـ ابوعبداللّه ، محمد بن یوسف بن محمد قرشی، مشهور به «گنجی شافعی»،( متوفّای ۶۵۸ ه  ق) در کتاب گرانسنگ «کفایة الطّالب» می نویسد: «امیر مؤمنان علی بن ابی طالب علیه السلام ، در شب جمعه، ۱۳ رجب، سی سال گذشته از عام الفیل، در مکّه معظّمه، در درون کعبه، دیده به جهان گشود. و هرگز مولود دیگری جز او ـ پیش از او و یا بعد از او ـ در خانه کعبه زاده نشد. این میلاد فرخنده، فضیلت و کرامتی برای او و فضیلت و شکوهی برای خانه خداست.»(۱۲)

۱۲ ـ مورّخ هندوشاه بن عبداللّه نخجوانی، در کتاب ارزشمند «تجارب السّلف» که آن را در باره خلفا و وزرا در سال ۷۲۴ ه  ق  به رشته تحریر در آورده، می نویسد: «علی علیه السلام در درون کعبه دیده به جهان گشود… به هنگام تولّد مادرش او را «حیدر» نام نهاد و حیدر به معنای شیر است.»(۱۳)

۱۳ ـ مورّخ حمداللّه بن ابی بکر بن احمدبن نصر مستوفی، (متوفّای ۷۵۰ ه  ق ) در کتاب «تاریخ گزیده» می نویسد: «امیر المؤمنین علی علیه السلام ، عمّ زاده رسول اللّه صلی الله علیه و آله مادرش فاطمه بنت اسدبن هاشم، ولادتش در درون کعبه… سنه ۳۰ عام الفیل، موافق با ۹۱۱ اسکندری، ۸ سال گذشته از پادشاهی پرویز.»(۱۴)

۱۴ ـ جمال الدّین محمدبن یوسف بن حسن بن محمد زرندی حنفی مدنی، (متوفّای ۷۵۰ ه  ق) در کتاب «نظم دُرَرِ السمطین» از احمد حنبل روایت کرده: «ولادت امیر مؤمنان علیه السلام در درون کعبه اتّفاق افتاد.»(۱۵)

۱۵ ـ حافظ شمس الدّین، ابوعبداللّه محمدبن احمد ذهبی، (متوفّای ۸۴۸ ه  ق ) در «تلخیص مستدرک صحیحین» که در ذیل مستدرک حاکم به طبع رسیده، متن عبارت حاکم نیشابوری را نقل کرده، می نویسد: «اخبار به حدّ تواتر رسیده که علی بن ابی طالب در درون کعبه دیده به جهان گشود.»(۱۶)

۱۶ـ قاضی شهاب الدّین دولت آبادی، (متوفّای ۸۴۹ ه  ق ) داستان ولادت آن حضرت را نقل کرده و تصریح نموده که در داخل کعبه واقع شده است.(۱۷)

۱۷ ـ نور الدین علی بن محمد بن صبّاغ مالکی، (متوفّای ۸۵۵ ه  ق ) در کتاب «الفصول المهمّه» می نویسد: «علی علیه السلام به روز جمعه، ۱۳ رجب، سی سال گذشته از عام الفیل، ۲۳ سال پیش از هجرت، در مکّه معظّمه، در میان بیت اللّه الحرام چشم به جهان گشود… پیش از آن حضرت، هرگز احدی در بیت الحرام متولد نشد. این برتری، ویژه آن حضرت است. که خداوند برای ظاهر ساختن مرتبت و مقام و شکوه حضرتش به ایشان عطا فرموده است.»(۱۸)

۱۸ ـ مورّخ شهید، فخرالدین محمدبن ابی داود، سلیمان بناکتی،( متوفای ۸۹۱ ه  ق ) در کتاب«روضة اولی الألباب» مشهور به «تاریخ بناکتی» می نویسد: «روز آدینه، سیزدهم ماه رجب، سنه ثلاثین از سال فیل، در حرم کعبه به وجود آمد. پیش از او و بعد از او هیچ فرزندی در خانه کعبه به وجود نیامده است.»(۱۹)

۱۹ ـ عبد الرّحمن جامی،) متوفّای ۸۹۸ ه  ق( در کتاب «شواهد النّبوة» ولادت آن حضرت را در درون کعبه روایت کرده است.(۲۰)

۲۰ ـ مورّخ محمد میرخواند، ( متوفّای ۹۰۳ ه  ق ) در کتاب «روضة الصّفا» می نویسد: «ولادت آن حضرت به روایتی در ۱۳ رجب، سی سال گذشته از واقعه فیل، و به روایتی ۲۸ سال بعد از سال فیل، اتفاق افتاد؛ زیرا مادرش کعبه را طواف می کرد، پس مشیّت الهی او را به درون کعبه آورد. زمان زایمانش فرا رسید و در درون کعبه به دنیا آورد. چنین سعادتی از آغاز خلقت تا پایان جهان، برای احدی میسّر نشده است. درستی این روایت در میان تاریخ نویسان و سیره نویسان بدون تردید است. این قضیّه فراتر از آن است که شک و تردیدی در آن راه یابد.»

شد او دُرّ و بیت الحرامش صدف              کسی را میسّر نشد این شرف(۲۱)

۲۱ ـ سید نور الدّین، علی بن عبداللّه سمهودی شافعی، صاحب کتاب «وفاء الوفا بأخبار دار المصطفی»، (متوفّای ۹۱۱ ه ق) در کتاب «جواهر العقدین» ولادت آن حضرت را در درون کعبه، به نقل از ابن صبّاغ مالکی آورده است.(۲۲)

۲۲ ـ نسب شناس مشهور، تاج الدّین محمدبن حمزة بن زهره رفاعی، نقیب حلب( متوفّای ۹۲۱ ه  ق)  در کتاب «غایة الاختصار فی اخبار البیوتات العلویّه المحفوظة من الغبار» می نویسد: «ولادت آن حضرت در درون کعبه واقع شد.»(۲۳)

۲۳ ـ میرزا محمد بن رستم، معتمد خان حارثی بدخشی،( متوفّای ۹۲۲ ه  ق) در کتاب «نزل الأبرار» می نویسد: «علی ـ کرّم اللّه وجهه ـ روز جمعه ۱۳ رجب، سی سال گذشته از عام الفیل، در مکّه معظمه، در بیت اللّه الحرام متولد شد، و این فضیلتی است که خداوند آن حضرت را به این فضیلت اختصاص داده است.( (۲۴

۲۴ ـ مورّخ غیاث الدّین، همام الدّین حسینی، مشهور به «خواند میر» (متوفّای ۹۴۲ه  ق) در کتاب «حبیب السّیر» می نویسد: «تولد آن مولودِ عاقبت محمود، در نفس کعبه روی نمود؛ زیرا که حسب اقتضای قضا، بلکه به مشیّت ایزد تعالی، نزدیک به وضع حمل، والده ماجده اش در طواف بیت اللّه بود. و این سعادت به روایتی از اول آفرینش تا غایت، هیچ آفریده را میسّر نگردید. و صیت و صحت آن نزد مورّخان فضیلت پرور، از شایبه شبهه و دغدغه مظنّه در گذشته است.»(۲۵)

۲۵- عباس محمود العقاد می گوید :

” ولد علی فی الکعبة , وکرم الله وجهه عن السجود لأصنامها , فکأنما کان میلاده ثمّة إیذانا بعهد جدید للکعبة وللعبادة فیها , وکاد علی أن یولد مسلما , بل لقد ولد مسلما على التحقیق إذا نحن نظرنا میلاد العقیدة والروح , لأنه فتح عینیه أمام الإسلام , ولم یعرف قط عبادة الأصنام , فهو قد تربّى فی البیت الذی خرجت منه الدعوة الإسلامیة ”(۲۶)

( علی در کعبه به دنیا آمد ، خدا به صورت أو کرامت وشرافت داد وهیچگاه برای بت ها سجود نکرد , ومعلوم میشود که میلاد أو إذن به عهد جدیدی برای کعبه وعبادت در آن بود . و چیزی نمانده بود که علی مسلمان به دنیا آید , بلکه أو مسلمان به دنیا آمد با تحقیق اگر نگاه به میلاد عقیده و روح کنیم , چون که أو چشمانش را نزدیک إسلام باز کرد , وهیچگاه عبادت بت ها را نکرد , و او در خانه ای به دنیا آمد که أز آنجا دعوت إسلامی خارج شد (خانه بیامبر أکرم صلى الله علیه وآله وسلم)  )

۲۶- حلبی در سیره خود چنین می گوید :

” … و به یرد قول بعضهم و کون علی ضمن المهر غلط لان علیا کان صغیرا لم یبلغ سبع سنین ای لانه ولد فی الکعبه و عمره صلی الله علیه و سلم ثلاثون سنه فاکثر … ”(۲۷)

( … بر اساس این کلام ، قول برخی که معتقدند علی – علیه السلام – در ضمن مراسم عقد پیامبر بوده است غلط است زیرا او در آن موقع بچه بوده و سن او به ۷ سال نمی رسید زیرا وقتی علی – علیه السلام – در کعبه متولد شد ، سن پیامبر ۳۰ سال یا بیشتر بود … )
اینها نمونه هائی از منابع مورد اعتماد و استناد علمای اهل سنّت، از محدّثان، مورّخان، سیره نویسان، تراجم نویسان، نسب شناسان و دیگر پژوهشگران، بود که تا پایان قرن نهم، در آثار گرانقدر خود به ولادت امام علی علیه السلام در درون کعبه تصریح و تأکید نموده اند و ما در این مجال ذکمر نمودیم و اگر بخواهیم به دیگر آثار موجود در این رابطه، به ویژه در قرن اخیر اشاره کنیم، به درازا خواهد کشید.
در قسمتدوماین بحث به منابع شیعه که ولادت آن حضرت را در کعبه معظمه بیان میکند اشاره می نمائیم:
۱ ـ ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، مشهور به «شیخ صدوق» (متوفّای ۳۸۱ ه  ق) واقعه ولادت حضرت علی علیه السلام را با سلسله اسناد خود به تفصیل از یزید بن قعنب روایت کرده که در فرازی از آن می نویسد: «من با عباس بن عبدالمطلب و گروهی از تیره عبد العزّی در برابر بیت اللّه الحرام نشسته بودیم، که ناگهان فاطمه بنت است، مادر امیر مؤمنان علیه السلام ، که در ماه نهم حاملگی بود و درد زایمانش گرفته بود، وارد شد و گفت: پروردگارا ! من به تو ایمان دارم و به گفتار جدّم ابراهیم خلیل علیه السلام که بنیانگذار این خانه کهن بود، باور دارم. تو را سوگند می دهم به حق بنیانگذار این بیت و به حق مولودی که در شکم دارم، که این زایمان را بر من آسان نمایی. پس مشاهده کردیم که دیوار کعبه از ناحیه پشت شکافته شد، فاطمه به درون کعبه رفت و دیوار کعبه متصل شد. هر چه تلاش کردیم که قفل کعبه را باز کنیم، ممکن نشد، پس متوجّه شدیم که این امری است الهی. روز چهارم در حالی که امیر مؤمنان علیه السلام را روی دست گرفته بود، از کعبه بیرون آمد.»
آنگاه مشروح گزارش ولادت را از زبان فاطمه بنت است نقل می کند.(۲۸)

۲ ـ محمد بن حسین بن موسی، مشهور به «سید رضی» گرد آورنده «نهج البلاغه» (متوفّای ۴۰۶ ه  ق ) در کتاب «خصائص الأئمّه» می نویسد: «امیر مؤمنان در ۱۳ رجب، سی سال بعد از عام الفیل، در بیت اللّه الحرام دیده به جهان گشود… ما جز او کسی را نمی شناسیم که در درون کعبه دیده به جهان گشوده باشد.»(۲۹)

۳ ـ ابوعبداللّه محمدبن محمدبن نعمان، مشهور به «شیخ مفید» (متوفّای ۴۱۳ ه  ق ) در کتاب «الارشاد» می نویسد: «امیر مؤمنان علیه السلام در روز جمعه، ۱۳ رجب، سال ۳۰ بعد از عام الفیل، در درون بیت اللّه الحرام متولّد شد. هرگز پیش از او و یا بعد از او، مولود دیگری در درون کعبه متولّد نشده است. و این کرامت بزرگی است که از سوی پروردگار متعال به آن حضرت عطا شده است.»(۳۰)

شیخ مفید در کتاب «مقنعه» نیز این حقیقت را بازگو نموده(۳۱) و همچنین در کتاب «مسارّ الشّیعه» آن را از مسلمّات تاریخ بر شمرده و آن روز را روز شادی اهل ایمان معرّفی کرده است.(۳۲)

۴ ـ سیّد مرتضی علم الهدی، (متوفّای ۴۳۶ ه ق) در شرح قصیده مذهّبه سیّد حمیری می نویسد: «روایت شده که فاطمه بنت اسد، آن حضرت را در درون کعبه به دنیا آورد. در این فضیلت او را هماوردی نیست.»(۳۳)

۵ ـ نسّابه معروف، نجم الدّین ابوالحسن، علی بن ابی الغنائم مشهور به «ابن صوفی»( متوفّای بعد از ۴۴۳ ه  ق). در کتاب «المجدی» می نویسد: «فاطمه بنت اسد. امیر مؤمنان علیه السلام را در درون کعبه به دنیا آورد. هرگز پیش از او یا بعد از او، کسی در آنجا تولّد نیافته است.»(۳۴)

۶ ـ ابوالفتح محمدبن علی بن عثمان کراجکی، فقیه، محدّث و متکلّم، از شاگردان شیخ مفید، (متوفّای ۴۴۹ ه  ق) در کتاب «کنز الفوائد» می نویسد: «فاطمه بنت اسد، طبق عادت همیشگی، به اندرون کعبه در آمد، اتّفاق افتاد که درد زایمان گرفت و حضرت علی علیه السلام را در درون کعبه به دنیا آورد.»(۳۵)

۷ ـ ابوجعفر محمدبن حسن، معروف به «شیخ طوسی» (متوفّای ۴۶۰ ه  ق ) در کتاب «تهذیب» که سوّمین کتاب از کتب اربعه(۳۶) می باشد، می فرماید: «امیر مؤمنان، در مکّه معظّمه، در درون کعبه، در شب جمعه ۱۳ رجب، سی سال گذشته از عام الفیل دیده به جهان گشود.»(۳۷)
شیخ طوسی در کتاب «مصباح» نیز این حقیقت را بیان کرده است.(۳۸)

۸ ـ مفسر کبیر، امین الاسلام، فضل بن حسن بن فضل طبرسی، صاحب تفسیر بی نظیر «مجمع البیان»( متوفّای ۵۴۸ ه  ق )در کتاب «إعلام الوری بأعلام الهدی» پس از بیان تاریخ ولادت و اینکه در درون کعبه انجام یافته، می نویسد: «هرگز در داخل کعبه، جز او مولودی قبلاً و یا بعدا متولّد نشد. و این فضیلتِ ویژه ای است که خداوند با او عطا فرمود و قدر و منزلتش را شکوهمند و والا نمود.»(۳۹)
علامه طبرسی این حقیقت را در کتاب «تاج الموالید» نیز آورده است.(۴۰)

۹ ـ رشیدالدین، محمدبن علی بن شهراشوب سروی(متوفّای ۵۸۸ه  ق ) در کتاب «مناقب آل ابی طالب» می نویسد: «مولود پاک از تبار پاکان، در پاکترین مکان ها دیده به جهان گشود. کجا برای غیر او چنین شرافت و کرامتی یافت می شود؟ شریف ترین نقاط دنیا حرم مطهّر در مکه معظمه است. شریف ترین نقطه حرم، مسجد الحرام است. شریف ترین نقطه مسجدالحرام کعبه است. هرگز مولود دیگری در خانه خدا متولد نشده است. کسی که در چنین مکان مقدسی دیده به جهان گشوده، برترین شرافت ها و کرامت ها را دارد.
به خصوص که در روز جمعه متولد شد، که سیّد الأیّام است و در ماه رجب که ماه حرام است. هرگز مولودی در این شرافت و کرامت شریک حضرت علی(ع) نیست.»(۴۱)

۱۰ ـ شمس الدین یحیی بن حسن بن حسین اسدی حلّی، معروف به «ابن بطریق»( متوفّای ۶۰۰ ه  ق ) در کتاب «العمده» با قاطعیّت تمام، ولادت آن امام را در روز جمعه، ۱۳ رجب، به سال ۳۰ از عام الفیل، در درون کعبه بیان کرده، می فرماید: «جز او هرگز احدی در درون کعبه متولّد نشده است.»(۴۲)

۱۱ ـ سید رضی الدّین، ابن طاووس،) متوفّای ۶۶۴ ه  ق ( در کتاب «اقبال الأعمال» می نویسد: «در روایت آمده است که امام  علی بن ابی طالب علیه السلام به روز جمعه، ۱۳ رجب، ۱۲ سال پیش از بعثت، در میان کعبه دیده به جهان گشود.»(۴۳)

۱۲ ـ بهاء الدین علی بن عیسی اربلی، (متوفّای ۶۹۲ ه  ق ) در کتاب «کشف الغمه» پس از بیان تاریخ ولادت آن حضرت می نویسد: «هرگز مولود دیگری، پیش از او یا بعد از او در درون کعبه متولد نشد. و این امتیاز ویژه آن حضرت، از سوی پروردگار متعال است، که برای اظهار منزلت رفیع و مقام والای اوست.»(۴۴)

۱۳ ـ علامه گرانقدر، عمادالدّین محمدبن علی بن حمزه طوسی، مشهور به «ابن حمزه» از علمای برجسته قرن ششم، در کتاب پر ارج «ثاقب المناقب» که به سال (۵۶۰ ه  ق) آن را تألیف کرده،(۴۵) روایت یزیدبن قعنب را مطابق نقل علل الشرایع، معانی الأخبار، امالی صدوق، بشارة المصطفی، کشف الیقین و روضة الواعظین نقل کرده است.
در این روایت به شکافته شدن دیوار، اقامت سه روزه فاطمه بنت اسد و مباهات وی به این سعادت بزرگ، و ولادت امیر المؤمنین علی علیه السلام در درون کعبه تصریح شده است.( ۴۶)

۱۴ ـ شاذان بن جبرئیل قمی، از علمای برجسته قرن ششم، «ازاحة العلّه» که در سال ۵۵۸ ه  ق به تألیف آن پرداخته،(۴۷) در کتاب ارزشمند «الفضائل» روایت ولادت آن حضرت را از طریق جابربن عبداللّه انصاری، از رسول اکرم صلی الله علیه و آله نقل کرده، در پایان، سخنان حضرت ابوطالب علیه السلام را نقل کرده، که در کوچه های مکّه فریاد می زد: «هان ای مردمان! امشب حجّت خدا، در درون خانه خدا متولد شد. امشب ولی خدا، در حرم خدا، و در درون کعبه دیده به جهان گشود.»( (۴۸
وی همچنین داستان بسیارجالبی رادر همین رابطه در کتاب«روضه»نقل کرده است.(۴۹)

———————————————————————————————————————————————————————————————————

پی نوشت:

۱-حاکم، مستدرک الصّحیحین، ج۳، ص۴۸۳
۲- ازاله الخفاء ج ۲ ص ۲۵۱

۳- سرح الخریده الغیبیة فی شرح القصیدة العینیة ص ۱۵

۴-قندوزی، ینابیع المودّة، ج۱، ص۴۶۱
۵-مسعودی، مروج الذّهب، چاپ قاهره، ج۲، ص۲
۶-همان، اثبات الوصیّة، ص۱۱۱

۷-ازدی، تاریخ موصل، ص۵۸
۸-ابن قفال، فضائل امیر المؤمنین، به نقل احقاق الحق، ج۷، ص۴۹۸
۹-ابن مغازلی، مناقب علی بن ابی طالب، ص۷
۱۰-ابن طلحه، مطالب السّؤول، ص۱۱
۱۱-ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۲۰
۱۲-گنجی شافعی، کفایة الطالب، ص۴۰۷
۱۳-نخجوانی، تجارب السلف، ص۳۷

۱۴-مستوفی، تاریخ گزیده، ص۱۹۲
۱۵-زرندی، نظم درر السّمطین، ص۸۰
۱۶-ذهبی، تلخیص مستدرک الصّحیحین، ج۳، ص۴۸۳
۱۷-دولت آبادی، هدایة السّعداء ـ مخطوط ـ ص۱۱۷

۱۸-ابن صبّاغ، الفصول المهمّة، ص۱۴
۱۹-بناکتی، تاریخ بناکتی، ص۹۸
۲۰-جامی، شواهد النبوة، ص۱۹۸
۲۱-میر خواند، روضة الصّفا، جلد دوم.
۲۲-سمهودی، جواهر العقدین، به نقل ولید الکعبه، ص۱۱۴
۲۳-رفاعی، غایة الاختصار، ص۹۷

۲۴-بدخشی، نزل الابرار، ص۶۴
۲۵- خواند میر، جبیب السّیر، ج۱، ص۵۲۰

۲۶-عبقریّة الإمام علی ج۷ ص۴۳ – چاپ بیروت

۲۷- السیره الحلبیه ج ۱ ص ۲۲۶ – ۲۲۷

۲۸-شیخ صدوق، الامالی، ص۱۱۴؛ به معانی ۳۴-ابن صوفی، المجدی، ص۱۱
الأخبار، ص۶۲
۲۹- شریف رضی، خصائص الائمّه، ص۳۹
۳۰-شیخ مفید، الارشاد، ص۹
۳۱-همان، المقنعه، ص۴۶۱
۳۲-همان، مسارّ الشّیعه، ص۷۲
۳۳-علم الهدی، شرح قصیده مذهّبه، ص۵۱
۳۵-کراجکی، کنز الفوائد، ص۱۱۶
۳۶-کافی، تهذیب، استبصار و من لا یحضره الفقیه را «کتب اربعه» می نامند.
۳۷-شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ج۶، ص۱۹
۳۸-همان، مصباح المتهجّد، ص۵۶۰
۳۹-طبرسی، اعلام الوری، ص۹۳
۴۰-همان، تاج الموالید، ص۸۸
۴۱-ابن شهراشوب، مناقب، ج۲، ص۱۷۵
۴۲-ابن بطریق، العمدة، ص۱۲
۴۳-ابن طاووس، اقبال، ص۶۵۵
۴۴-اربلی، کشف الغمّة، ج۱، ص۵۹
۴۵-تهرانی، ثقات العیون، ص۲۷۳
۴۶-ابن حمزه، الثّقاب فی المناقب، ص۱۹۷
۴۷-تهرانی، الذّریعة، ج۱، ص۵۲۷، و ج۲۱، ص۱۰۴
۴۸-ابن شاذان، الفضائل، ص۵۶
۴۹-همان، الرّوضه، ص۱۴۳

برچسب ها:

, , , , , , , ,



ارسال نظر: